انواع سرطان سینه که باید بشناسید

تشخیص سرطان سینه می‌تواند در یک لحظه، زندگی را به قبل و بعد تقسیم کند. اما حقیقتی که بسیاری از افراد نمی‌دانند این است که «سرطان سینه» تنها یک نام کلی است، نه یک بیماری واحد. شناخت دقیق انواع سرطان سینه می‌تواند مسیر درمان، پیش‌آگهی و حتی امید به بهبودی را کاملاً تغییر دهد.

وقتی صحبت از سرطان سینه می‌شود، تفاوت‌های پنهان اما بسیار مهمی وجود دارد. برخی تومورها آرام و محدود باقی می‌مانند و برخی دیگر تهاجمی‌تر عمل می‌کنند و به بافت‌های اطراف گسترش می‌یابند. همین تفاوت‌هاست که باعث می‌شود تجربه هر فرد از این بیماری کاملاً منحصر ‌به‌ فرد باشد.

شاید برایتان شگفت‌انگیز باشد که دو بیمار با تشخیص مشابه، ممکن است درمان‌های کاملاً متفاوتی دریافت کنند.

دلیل این موضوع، وجود انواع سرطان سینه با ویژگی‌های مولکولی، رفتاری و تفاوت در درمان انواع سرطان سینه است.

در این مقاله قرار است به زبانی ساده و کاربردی، با انواع سرطان پستان آشنا شوید؛ از تفاوت سرطان‌های تهاجمی و غیرتهاجمی گرفته تا نقش گیرنده‌های هورمونی و تست‌های تشخیصی که مسیر درمان را مشخص می‌کنند.

اگر به دنبال درک درست، آگاهانه و قابل اعتماد از این موضوع هستید، ادامه این مطلب دقیقاً برای شما نوشته شده است.

🔗 درباره سرطان پستان بیشتر بدانید.

تفاوت تغییرات طبیعی و خوش‌خیم پستان از سرطان سینه

قبل از هر چیز لازم به ذکر است که بسیاری از تغییراتی که در بافت پستان احساس می‌شوند، بخشی از روند طبیعی بدن یا توده‌های خوش‌ خیم هستند و معمولاً به نوسانات هورمونی، سن، بارداری یا شیردهی مربوط می‌شوند. پس جای نگرانی ندارند.

این تغییرات اغلب به‌ صورت درد دوره‌ای، نواحی نرم یا توده‌هایی با مرز مشخص و پایدار بروز می‌کنند و در طول زمان ثابت می‌مانند یا حتی برطرف می‌شوند.

در مقابل، سرطان پستان معمولاً بدون درد، با تغییرات تدریجی اما مداوم مانند توده‌های سفت و نامنظم یا تغییر در ظاهر پوست و نوک پستان همراه است.

آگاهی از تفاوت این حالات کمک می‌کند تا افراد بدون نگرانی بی‌مورد، تنها در صورت مشاهده تغییرات غیرعادی و پایدار، برای بررسی‌های پزشکی مراجعه کنند.

انواع سرطان‌های سینه غیر تهاجمی

انواع سرطان سینه فقط به توده‌های تهاجمی و پیشرفته محدود نمی‌شوند. برخی از آن‌ها در مراحل اولیه شناسایی می‌شوند و هنوز به بافت‌های اطراف گسترش پیدا نکرده‌اند؛ این گروه با عنوان سرطان‌های سینه غیرتهاجمی شناخته می‌شوند.

سرطان‌های غیرتهاجمی سینه که معمولاً «مرحله صفر» یا کارسینوم درجا نامیده می‌شوند، شامل سلول‌های غیرطبیعی هستند که دقیقاً در همان محلی که ایجاد شده‌اند باقی مانده‌اند.

این سلول‌ها هنوز توانایی هجوم به بافت‌های اطراف یا انتشار به سایر بخش‌های بدن را ندارند.

اگرچه این نوع از انواع سرطان سینه معمولاً تهدید کننده زندگی نیستند، اما نباید آن را بی‌خطر دانست. در صورت بی‌توجهی یا عدم درمان، امکان دارد این سلول‌های غیرطبیعی به مرور زمان به سرطان سینه تهاجمی تبدیل شوند.

شایع‌ترین انواع سرطان سینه غیر تهاجمی، کارسینوم مجرایی درجا (DCIS) و کارسینوم لوبولار درجا (LCIS) هستند:

کارسینوم مجرایی درجا (DCIS)

کارسینوم مجرایی درجا یا  Ductal Carcinoma In Situ یکی از مهم‌ترین انواع غیر تهاجمی به شمار می‌رود؛ نوعی از سرطان که اغلب در مراحل بسیار اولیه شناسایی می‌شود و نقش کلیدی در تشخیص زودهنگام دارد.

 DCISزمانی شکل می‌گیرد که سلول‌های پوشاننده مجاری شیری سینه دچار تغییرات غیرطبیعی شوند، اما هنوز از محدوده همان مجرا خارج نشده‌اند.

به عبارت ساده‌تر، سلول‌ها سر جای خود باقی مانده‌اند و به بافت‌های اطراف حمله نکرده‌اند.

کارسینوم لوبولار درجا (LCIS)

کارسینوم لوبولار درجا (Lobular Carcinoma In Situ) اگرچه سرطان محسوب نمی‌شود، اما زنگ خطری جدی برای سلامت پستان به شمار می‌آید.

LCIS زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های داخل لوبول‌ها، یعنی غدد تولید کننده شیر، حالت غیر طبیعی پیدا می‌کنند اما هنوز از دیواره لوبول‌ها عبور نکرده‌اند و به بافت‌های اطراف حمله نمی‌کنند.

نکته: زنان مبتلا به LCIS معمولاً وارد برنامه‌های غربالگری منظم می‌شوند. انجام معاینات دوره‌ای مانند ماموگرافی یا سایر روش‌های تصویربرداری کمک می‌کند هرگونه تغییر مشکوک در همان مراحل اولیه تشخیص داده شود.

انواع رایج سرطان‌های تهاجمی پستان

در میان انواع سرطان سینه، جدی‌ترین و پرچالش‌ترین زیرگروه‌، سرطان سینه تهاجمی است.

برخلاف انواع غیرتهاجمی، این نوع سرطان از محل اصلی خود در مجاری یا لوبول‌ها فراتر می‌رود و می‌تواند به بافت اطراف، غدد لنفاوی و حتی سایر اندام‌ها گسترش پیدا کند.

طبق گفته جناب دکتر نکوئیان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و متخصص ژنتیک سرطان: “اگر سرطان‌های غیرتهاجمی پستان درمان نشوند، ممکن است به بافت‌های اطراف پستان گسترش یافته و به سرطان پستان تهاجمی تبدیل شوند.”

احتمال ابتلا به سرطان سینه تهاجمی در طول زندگی برای زنان تقریباً ۱ در ۸ است و این بیماری می‌تواند مسیر درمان را پیچیده‌تر کند.

در مردان نیز شانس ابتلا کمتر است، حدود ۱ در ۸۰۰ تا ۱۰۰۰.

شایع‌ترین انواع سرطان تهاجمی شامل کارسینوم مجرایی تهاجمی (IDC) و کارسینوم لوبولار تهاجمی (ILC) هستند..

علائم رایج آن که اغلب در ماموگرافی اولیه کشف می‌شوند، شامل موارد زیر است:

• تغییر شکل یا اندازه سینه
• ترشح غیر شیری از نوک سینه
• تورم یا قرمزی پوست
• فرورفتگی پوست
• وجود توده یا ضخیم شدن بافت سینه

کارسینوم مجرایی تهاجمی

کارسینوم مجرایی تهاجمی (Invasive Ductal Carcinoma) شایع‌ترین و شناخته ‌شده‌ترین نوع سرطان پستان است که تقریباً ۸۰٪ از کل تشخیص‌ها را شامل می‌شود و سالانه بسیاری از زنان با این تشخیص مواجه می‌شوند.

IDC از سلول‌هایی که مجاری شیر را می‌پوشانند آغاز می‌شود و به بافت‌های اطراف حمله می‌کند.

اگر درمان نشود، ممکن است به غدد لنفاوی و حتی سایر اندام‌ها گسترش پیدا کند، وضعیتی که به آن متاستاز گفته می‌شود.

این سرطان معمولاً به شکل یک توده یا برآمدگی سخت در سینه ظاهر می‌شود.

شدت و روند درمان آن به مرحله تشخیص، درجه تومور و ویژگی‌های مولکولی آن بستگی دارد.

کارسینوم لوبولار تهاجمی

در میان انواع سرطان سینه، کارسینوم لوبولار تهاجمی (Invasive Lobular Carcinoma) جایگاه ویژه‌ای دارد.

این نوع حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از تشخیص‌های سرطان سینه را تشکیل می‌دهد و از لوبول‌ها، یعنی همان غدد تولید کننده شیر در سینه، آغاز می‌شود.

برخلاف بعضی سرطان‌ها که به شکل توده‌ای مشخص دیده می‌شوند، ILC  اغلب به آرامی و به صورت خطوط یا نواحی پراکنده رشد می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود تشخیص آن در ماموگرافی کمی چالش‌ برانگیز باشد.

ILC می‌تواند به بافت‌های اطراف سینه، غدد لنفاوی و حتی سایر اندام‌ها گسترش پیدا کند و در برخی موارد، هر دو سینه را درگیر کند. بنابراین، تشخیص به موقع و پیگیری منظم اهمیت زیادی دارد.

سرطان سینه HER2 مثبت

یکی از زیر گروه‌های سرطان پستان، سرطان سینه HER2 مثبت است که نقش مهمی در تصمیم‌ گیری‌های درمانی دارد.

این نوع سرطان زمانی شکل می‌گیرد که سلول‌های سینه بیش از حد پروتئین HER2 تولید کنند. پروتئینی که در سلول‌های طبیعی به رشد و ترمیم کمک می‌کند.

تولید بیش از حد HER2 رشد غیر قابل کنترل سلول‌ها را تحریک و سرطان را تهاجمی‌تر می‌کند.

جالب است بدانید که حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از انواع سرطان سینه به این شکل هستند.

امروزه پیشرفت‌های نوین، مانند سرطان سینه HER2 پایین، مسیرهای درمانی جدیدی را باز کرده‌اند.

این زیرگروه شامل بیمارانی است که سطح پروتئین HER2 کمتری دارند اما همچنان می‌توانند از داروهای هدفمند بهره‌مند شوند، چیزی که پیش از این امکان‌پذیر نبود.

انواع سرطان‌های نادر پستان

سرطان التهابی سینه

یکی از نادرترین و تهاجمی‌ترین انواع سرطان پستان، سرطان التهابی سینه یا IBC است. این نوع سرطان تنها ۱ تا ۵ درصد از موارد سرطان سینه را شامل می‌شود، اما سرعت پیشرفت آن بالا است و نیاز به توجه فوری دارد.

برخلاف بسیاری از سرطان‌های سینه که به شکل توده ظاهر می‌شوند، IBC علائم غیر معمولی دارد. بیماران معمولاً تورم سینه، تغییر رنگ پوست به صورتی یا قرمز و فرورفتگی یا ضخیم شدن پوست شبیه به «پوست پرتقال» را تجربه می‌کنند.

این نوع سرطان به دلیل مسدود شدن رگ‌های لنفاوی پوست توسط سلول‌های سرطانی ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث درد، ترشح یا تغییر شکل نوک سینه نیز شود.

 IBCدر زنان جوان‌ و همچنین زنان سیاه ‌پوست شایع‌تر است.

سرطان سینه مردان

سرطان سینه مردان یکی از انواع سرطان پستان می‌باشد، هر چند که شیوع آن کمتر است.

سرطان سینه مردان معمولاً مشابه سرطان سینه HR مثبت در زنان است و به همین دلیل درمان‌های مشابهی برای آن استفاده می‌شود. با این حال، مردان اغلب در مراحل پیشرفته‌تر تشخیص داده می‌شوند.

یکی از دلایل اصلی این تاخیر، عدم آگاهی در رابطه با بیماری است. آگاهی از این واقعیت و شناخت علائم هشدار دهنده می‌تواند نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و بهبود پیش‌آگهی داشته باشد.

سرطان سینه سه‌گانه منفی (TNBC)

سرطان سینه سه‌گانه منفی یا Triple-Negative Breast Cancer یکی از  انواع سرطان سینه محسوب می‌شود. این نوع سرطان فاقد سه گیرنده اصلی استروژن، پروژسترون و HER2 است؛ گیرنده‌هایی که معمولاً نقش کلیدی در انتخاب درمان‌های هدفمند دارند.

نبود این گیرنده‌ها باعث می‌شود گزینه‌های درمانی TNBC محدودتر از سایر انواع سرطان سینه باشد. به همین دلیل، تشخیص و مدیریت این نوع سرطان نیازمند رویکردی دقیق‌تر و تهاجمی‌تر است.

حدود ۱۵ درصد از موارد سرطان سینه به نوع سه‌ گانه منفی تعلق دارد. این سرطان بیشتر در زنان جوان‌تر، زنان سیاه‌ پوست و اسپانیایی ‌تبار و همچنین در افرادی با جهش ارثی ژن BRCA1 دیده می‌شود.

سرطان سینه سه‌ گانه منفی معمولاً رشد سریع‌تری دارد و نسبت به سرطان‌های HR مثبت تهاجمی‌تر است. به همین دلیل، اغلب در مراحل پیشرفته‌تر تشخیص داده می‌شود و نیاز به درمان فوری دارد.

در حال حاضر، درمان TNBC بر پایه جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی است.

علاوه بر این، در برخی بیماران از ایمونوتراپی، مهارکننده‌های PARP و داروهای جدید ترکیبی استفاده می‌شود.

سرطان سینه سه‌گانه مثبت

در مقابل، نوعی دیگر از انواع سرطان سینه به نام سرطان سینه سه‌گانه مثبت وجود دارد.

در این نوع، سلول‌های سرطانی هم گیرنده‌های هورمونی و هم گیرنده HER2 را دارند. این ویژگی امکان استفاده از درمان‌های هدفمند هورمونی و HER2 محور را فراهم می‌کند و معمولاً گزینه‌های درمانی مؤثرتری در اختیار بیمار قرار می‌دهد.

سرطان سینه متاستاتیک

سرطان سینه متاستاتیک یکی از پیشرفته‌ترین و حساس‌ترین مراحل بیماری محسوب می‌شود.

این حالت زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سرطانی از سینه یا غدد لنفاوی جدا شده و به اندام‌های دورتر بدن گسترش پیدا می‌کنند.

سرطان سینه متاستاتیک که با عنوان سرطان سینه مرحله ۴ نیز شناخته می‌شود، محدود به بافت سینه نیست.

در این مرحله، سرطان معمولاً به اندام‌هایی مانند استخوان‌ها، ریه‌ها، کبد یا مغز متاستاز می‌دهد. هر یک از انواع سرطان سینه می‌تواند در نهایت به این مرحله برسد.

تنها حدود ۶ تا ۱۰ درصد بیماران از همان ابتدا با سرطان سینه متاستاتیک تشخیص داده می‌شوند. در سایر موارد، بیماری پس از درمان اولیه دوباره در ناحیه‌ای دیگر از بدن عود می‌کند و به مرحله متاستاتیک می‌رسد.

اگرچه MBC همچنان کشنده‌ترین نوع سرطان سینه است، اما پیشرفت‌های درمانی در سال‌های اخیر امیدبخش بوده‌اند.

درمان‌های هدفمند، داروهای جدید و رویکردهای ترکیبی باعث شده‌اند بسیاری از بیماران سال‌ها و حتی دهه‌ها با این بیماری زندگی کنند و کیفیت زندگی بهتری داشته باشند.

انواع نادر سرطان پستان مهاجم

برخی از انواع نادر سرطان پستان مهاجم عبارت‌اند از:

• بیماری پاژه نوک سینه

بیماری پاژه نوک سینه نوعی نادر از سرطان پستان است که نوک سینه و ناحیه تیره اطراف آن (آرئولا) را درگیر می‌کند.

در بسیاری از افراد مبتلا، هم‌ زمان سرطان در بخش‌های دیگر سینه نیز وجود دارد.
علائم شایع این بیماری شامل تغییرات در نوک سینه یا آرئولا است؛ مانند سفت شدن یا ضخیم شدن پوست، پوسته‌ پوسته شدن، قرمزی، ترشح یا خون‌ریزی از نوک سینه و گاهی وجود توده در سینه.

• تومور فیلودس

تومورهای فیلودس از انواع نادر تومورهای پستان هستند که از بافت همبند سینه منشأ می‌گیرند. بیشتر این تومورها خوش‌خیم‌اند، اما حدود ۲۵٪ آن‌ها می‌توانند بدخیم (سرطانی) باشند.
این تومورها معمولاً به صورت یک توده در سینه احساس می‌شوند.

• مدولاری: نوعی نادر از سرطان پستان با پیش‌آگهی بهتر نسبت به انواع شایع‌تر؛ کمتر از ۵٪ از سرطان‌های پستان مهاجم را شامل می‌شود.
• موکینوس: سرطانی نسبتاً کم‌ تهاجمی که حدود ۲٪ از کل سرطان‌های پستان را تشکیل می‌دهد.
• توبولار: نوعی سرطان نادر با پیش‌آگهی بسیار خوب که ۱ تا ۲٪ موارد سرطان پستان مهاجم را شامل می‌شود.
• متاپلاستیک: نوعی نادر و تهاجمی که کمتر از ۱٪ سرطان‌های پستان را تشکیل می‌دهد و معمولاً رشد سریعی دارد.
• پاپیلاری: نوعی بسیار نادر که حدود ۰.۵٪ از سرطان‌های پستان مهاجم را شامل می‌شود.
• میکروپاپیلاری: نوعی تهاجمی‌تر از سرطان مجرایی با احتمال عود زودرس و پیش‌آگهی ضعیف‌تر؛ کمتر از ۵٪ موارد سرطان پستان را تشکیل می‌دهد.
• آپوکرین: نوعی نادر از سرطان پستان مجرایی مهاجم که حدود ۱ تا ۴٪ بدخیمی‌های پستان را شامل می‌شود.

کلام پایانی

موسسه خیریه مهر سهیلا با هدف آگاهی ‌بخشی و حمایت از مبتلایان به سرطان پستان، امیدوار است این اطلاعات گامی کوچک در مسیر پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مراقبت بهتر باشد.

با همدلی و حمایت شما، می‌توانیم امید و سلامت را به زندگی زنان سراسر کشور هدیه کنیم.

سوالات متداول