مطالب
اسفند: ماه آگاهیرسانی از سرطان روده بزرگ
سرطان کولورکتال سومین سرطان شایع در سراسر جهان است و منجر به مرگ حدود 1 میلیون نفر در سال می شود. این در حالی است که تکنیک های غربالگری موثری وجود دارد که می تواند تعداد مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش دهد.
این در حالی است که سرطان روده با غربالگری و پیش آگاهی قابل پیشگیری است.
اگر سرطان کولورکتال با غربالگری قابل پیشگیری است و در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان ، پس چرا سرطان کولورکتال دومین سرطان کشنده در جهان میباشد؟
جواب این سوال فقدان دانش کافی در رابطه با پیشگیری و عدم انجام غربالگریهای سالانه است.
تاریخچه
در فوریه سال 2000 میلادی(10 اسفند تا 11 فروردین)، رئیس جمهور وقت ایالات متحده، آقای بیل کلینتون، ماه مارس را به عنوان ماه ملی آگاهی از سرطان کولورکتال نامگذاری کرد.
هدف از نامگذاری بالا بردن سطح آگاهی از این بیماری و تشویق به غربالگری بود.
از آن زمان، این ماه تبدیل به نقطه تجمعی برای جامعه سرطان کولورکتال شده است که در آن هزاران بیمار، بازماندگان، مراقبان و حامیان برای گسترش آگاهی درباره سرطان کولورکتال به یکدیگر میپیوندند.
درباره سرطان روده بزرگ
سرطان روده بزرگ و راست روده در مردان شایع تر از زنان است. همچنین در میان سرخپوستان آمریکا/بومیان آلاسکا نسبت به سایر نژادها بیشتر میباشد.
میانگین سن تشخیص این بیماری در افراد بالای 50 سال است اما ممکن است افرادی دچار ابتلای زودرس شوند.
آژانس بین المللی تحقیقات سرطان (IARC) تخمین میزند که میزان جهانی سرطان روده بزرگ بین سالهای 2020 تا 2040 به میزان 56 درصد افزایش خواهد یافت.
چرا غربالگری سرطان روده اهمیت زیادی دارد؟
- غربالگری میتواند علائم هشدار دهنده سرطان روده بزرگ و رکتوم را پیدا کند و به پزشکان اجازه میدهد برای پیشگیری از این بیماری اقدام کنند.
- با غربالگری میتوان سرطان کولورکتال را زود هنگام، زمانی که درمان موثرتر است، پیدا کرد.
با چه روشهای میتوان غربالگری سرطان روده انجام داد؟
- آزمایش خون مخفی در مدفوع (FOBT/FIT): برای تشخیص خون نامرئی در مدفوع که ممکن است نشانه سرطان باشد.
- آزمایش DNA مدفوعی (Cologuard): بررسی تغییرات ژنتیکی مرتبط با سرطان در نمونه مدفوع.
- سیگموئیدوسکوپی انعطافپذیر: یک لوله نازک و منعطف با نور به نام سیگموئیدوسکوپ از طریق مقعد برای بررسی بخش انتهایی روده بزرگ وارد رکتوم میشود.
- کولونوسکوپی: غربالگری با کولونوسکوپی میتواند به پیشگیری از این سرطان کمک کند. زیرا پولیپهای پیش سرطانی که در طی این عمل یافت میشوند را میتوان همزمان برداشت.
علاوه بر این، کولونوسکوپی میتواند سرطان را در مراحل اولیه تشخیص دهد. به این شکل احتمال موفقیت آمیز بودن مراحل درمان وجود دارد.
- سیتی کولونوگرافی (کولونوسکوپی مجازی): اسکن سهبعدی از روده بدون نیاز به لولهگذاری کامل.
برنامه غربالگری بر اساس سن و سابقه خانوادگی:
– افراد بدون سابقه خانوادگی: شروع غربالگری در ۵۰ سالگی و تکرار در هر ۱۰ سال.
– افراد با سابقه خانوادگی سرطان روده: شروع غربالگری در ۴۰ سالگی یا ۱۰ سال زودتر از سن ابتلای نزدیکترین فرد خانواده و تکرار در هر ۵ سال.
– افراد دارای سندرمهای ژنتیکی: غربالگری از ۲۰ تا ۳۰ سالگی و تکرار آن در فواصل کوتاهتر.
چه عواملی که در افزایش سرطان کولورکتال نقش دارند؟
محققان IARC ثابت کردهاند که عوامل مختلفی میتوانند خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش یا کاهش دهند. به عنوان مثال:
مصرف الکل یکی از عواملی است که خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش میدهد. این عامل 8 درصد از کل موارد تشخیص داده شده را شامل میشود. مصرف الکل همچنین خطر ابتلا به حداقل شش نوع سرطان دیگر از جمله سرطان کبد و سرطان سینه را افزایش میدهد.
سیگار کشیدن نیز از دیگر عوامل خطر سرطان کولورکتال است که علاوه بر آن میتواند باعث ایجاد سرطان ریه و سرطان دهانه رحم شود.
یکی دیگر از دلایل سرطان روده میتواند عوامل ژنتیکی و ارثی باشد. افرادی که والدین یا بستگان درجه یک آنها به سرطان روده مبتلا شدهاند، احتمال بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند و باید به طور منظم تحت غربالگری قرار بگیرند.
یکی دیگر از عواملی که خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش میدهد، چاقی است. در سال ۲۰۱۲، چاقی باعث ۸۵ هزار مورد سرطان روده بزرگ و ۲۵ هزار مورد سرطان راست روده شد که این حدود ۲۳٪ از کل موارد این سرطانها را شامل میشد. چاقی همچنین خطر ابتلا به حداقل هفت نوع سرطان دیگر را افزایش میدهد.
کاهش وزن عمدی، فعالیت بدنی و رژیمهای غذایی سرشار از ماهی، میوهها و سبزیجات میتواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را در افراد کاهش دهد.
بر اساس گزارش انجمن تحقیقات سرطان آمریکا، برای کاهش خطر ابتلا به سرطان، مصرف گوشت قرمز باید به بیش از سه وعده در هفته برسد و نباید شامل گوشتهای فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس شود. زیرا این غذاها میتوانند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند.
به جای آن از رژیم غذایی سرشار از میوهها و سبزیجات تازه، آجیل، غلات کامل و ماهی که میتواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند، استفاده کرد.
کلام آخر
ماه آگاهی از سرطان کولورکتال در ماه مارس (از 10 اسفند تا 11 فروردین) برگزار میشود تا بتوان بر اهمیت غربالگری سرطان و همچنین ترویج عادات سبک زندگی سالم که میتواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ، رکتوم یا مقعد را کاهش دهد، تاکید کرد.
موسسه مهر سهیلا نیز در پیرو ماموریت خود که آگاهی رسانی و پیشگیری از سرطان است، در این مسیر قدم گذاشته است.
انجام غربالگریهای سالانه و منظم، شانس تشخیص سرطان کولورکتال را زمانی که در مراحل اولیه و به طور بالقوه قابل کنترلتر و قابل درمانتر است، افزایش میدهد.
